Dạy con từ gia đình

Mình có một suy nghĩ khá đơn giản, đó là nền tảng của xã hội thật ra bắt đầu từ gia đình. Nhà trường dạy kiến thức, nhưng gia đình mới là nơi dạy cách sống, cách cư xử và cách một đứa trẻ đối xử với người khác. Những điều đó dần dần tạo nên tính cách của tụi nhỏ.

Ở công ty của mình, mình thấy mọi người hay tổ chức những buổi chia sẻ kiến thức cho nhau. Tự nhiên mình nghĩ, nếu người lớn còn cần học hỏi và chia sẻ như vậy, thì tại sao trong gia đình mình lại không làm điều tương tự với con cái?

Mình biết là ngoài kia cũng đã có nhiều gia đình đang làm những điều như vậy. Nhưng mình tự hỏi, nếu điều này được nhân rộng ra thì sao? Có lẽ chúng ta sẽ có một thế hệ trẻ tự lập hơn rất nhiều, biết suy nghĩ, biết học và biết nói lên quan điểm của mình, thay vì chỉ quen với việc tiếp nhận thụ động.

Vì thực tế bây giờ, trẻ con tiếp xúc với internet rất sớm. Chỉ cần một chiếc điện thoại hay một cái tivi có kết nối mạng là tụi nhỏ có thể dành hàng giờ để lướt mạng xã hội. Những nội dung đó không hẳn là xấu, nhưng nếu không có sự định hướng, tụi nhỏ rất dễ bị cuốn theo mà không thực sự học được điều gì có giá trị. Mình nghĩ vấn đề không phải là cấm, mà là mình có chủ động tạo ra một môi trường khác tốt hơn cho con hay không.

Mình nghĩ khi một đứa trẻ bắt đầu đi học, đặc biệt là từ cấp 1, bố mẹ có thể dành thời gian mỗi hai tuần hoặc một tháng để ngồi lại với con, làm một buổi chia sẻ nho nhỏ. Có thể là bố mẹ nói về một kỹ năng sống, một câu chuyện hay đơn giản là một bài học nào đó trong cuộc sống. Điều quan trọng không phải là dạy cái gì lớn lao, mà là tạo ra một cách dạy có ý thức và đều đặn.

Sau vài lần như vậy, mình nghĩ nên để con thử làm ngược lại. Cho tụi nhỏ tự chọn một chủ đề mà nó thích, tự tìm hiểu rồi chia sẻ lại cho bố mẹ. Lúc đó, con sẽ học được cách tìm hiểu vấn đề, học cách nói ra suy nghĩ của mình và dần dần sẽ tự tin hơn. Quan trọng hơn, tụi nhỏ sẽ quen với việc chủ động học, thay vì chỉ chờ được dạy.

Mình thấy cách này không chỉ giúp con phát triển, mà còn giúp bố mẹ và con cái có thêm thời gian chất lượng với nhau. Không phải kiểu dạy dỗ áp đặt, mà là cùng nhau học, cùng nhau hiểu nhau hơn.

Cuối cùng, mình nghĩ giáo dục không phải là đợi đến khi con vào trường mới bắt đầu, mà nó nên bắt đầu từ chính trong gia đình. Và có lẽ điều quan trọng nhất là nhận thức của mỗi người làm cha mẹ. Khi mình hiểu rõ vai trò của mình trong việc định hướng cho con, mình sẽ chủ động hơn, thay vì để con lớn lên một cách tự phát giữa quá nhiều tác động từ bên ngoài. Nếu mỗi gia đình đều làm được điều đó, dù chỉ là những thay đổi nhỏ, thì về lâu dài mình tin nó sẽ tạo ra một sự khác biệt rất lớn.